Các phản ứng phụ sau khi tiêm phòng vacxin cho trẻ sơ sinh thường gặp nhất

Các phản ứng phụ sau khi tiêm phòng vacxin cho trẻ sơ sinh có thể xảy ra sẽ giúp các bậc phụ huynh có thêm nhiều kiến thức hữu ích chăm sóc sức khỏe cho bé yêu toàn diện, tránh được những hậu quả đáng tiếc. Trẻ em sau khi sinh ra phải tiêm rất nhiều loại vacxin để tăng sức đề kháng và khả năng chống chọi bệnh tật cho cơ thể, tuy nhiên có nhiều trẻ lại gặp phải hiện tượng phản ứng lại khi tiêm vacxin như vết tiêm sưng tấy, trẻ quấy khóc nhiều, sốt nhẹ,…khiến các bậc cha mẹ lo lắng ảnh hưởng đến sức khỏe quả trẻ. Vậy nuyên nhân gây phản ứng sau tiêm chủng, cách xử lý phản ứng phụ sau tiêm chủng,….tất cả sẽ được chia sẻ chi tiết trong thông tin bài viết dưới đây, mời các bậc phụ huynh cùng tham khảo.Hãy cùng gonhub.com tham khảo những phản ứng phụ sau khi tiêm chủng trên đây và có cách xử lý kịp thời tránh được những hậu quả đáng tiếc nhé.

Mục lục

1. Nguyên nhân dẫn đến phản ứng sau tiêm chủng

Theo đánh giá của các chuyên gia về vắc xin và tiêm chủng, tất cả các vắc xin sử dụng trong chương trình tiêm chủng mở rộng đều an toàn và hiệu quả. Tuy nhiên, không có loại vắc xin nào tuyệt đối an toàn và có thể có những phản ứng xảy ra sau tiêm chủng. Tổ chức Y tế thế giới phân loại năm nguyên nhân dẫn đến phản ứng sau tiêm chủng như sau:

Liên quan đến vắc xin

Là phản ứng của từng cá nhân đối với các thành phần có trong vắc xin, bao gồm các phản ứng thông thường và phản ứng hiếm gặp, hầu hết các phản ứng liên quan tới vắc xin là nhẹ và tự khỏi. Phản ứng nghiêm trọng liên quan tới vắc xin rất hiếm gặp.

Liên quan đến chất lượng của vắc xin

Phản ứng liên quan tới chất lượng của vắc xin có thể do khiếm khuyết xảy ra trong quá trình sản xuất vắc xin và làm tăng nguy cơ các phản ứng sau tiêm chủng.

Hiện tại, rất hiếm gặp phản ứng sau tiêm chủng do khiếm khuyết về chất lượng của vắc xin, do các cơ sở sản xuất vắc xin đều đã áp dụng thực hành sản xuất tốt (GMP), đồng thời kiểm định chặt chẽ đối với từng lô vắc xin trước khi sử dụng. Việc này giúp giảm thiểu tối đa những phản ứng như vậy. Việc kiểm định vắc xin trong quá trình sản xuất, trước khi được phép xuất xưởng và trước khi sử dụng cũng được thực hiện hết sức nghiêm ngặt, nhằm đảm bảo vắc xin có chất lượng tốt nhất và đảm bảo an toàn đối với người sử dụng.

Các phản ứng phụ sau khi tiêm phòng vacxin cho trẻ sơ sinh thường gặp nhất phần 1

Liên quan đến sai sót tiêm chủng

Phản ứng liên quan đến sai sót tiêm chủng bao gồm phản ứng liên quan quá trình bảo quản, vận chuyển, chỉ định và tiêm chủng vắc xin không đúng. Những phản ứng này đều có thể phòng ngừa được. Ngày nay có nhiều loại thiết bị bảo quản lạnh chuyên dụng, trong đó có loại thiết bị theo dõi nhiệt độ được trang bị đầy đủ cho các tuyến trong tiêm chủng mở rộng.

Việc thực hiện đúng các quy định trong vận chuyển, bảo quản vắc xin, cùng hoạt động thực hành tiêm chủng đúng quy trình (khám sàng lọc để có chỉ định tiêm chủng thích hợp, thực hành pha hồi chỉnh vắc xin đối với loại vắc xin dạng đông khô), hoặc các thực hành tiêm chủng khác như sử dụng bơm kim tiêm tự khóa an toàn luôn luôn được chú trọng.

Liên quan đến lo lắng khi tiêm chủng

Đây là phản ứng của cơ thể do sự lo lắng quá mức với tiêm chủng. Phản ứng này hay gặp ở nhóm trẻ lớn, người lớn, đặc biệt trong các đợt tiêm chủng cho nhiều đối tượng.

Trùng hợp ngẫu nhiên

Là phản ứng sau tiêm không phải do vắc xin hay sai sót tiêm chủng, cũng không liên quan lo lắng khi tiêm chủng, mà là do bệnh lý sẵn có của đối tượng được tiêm chủng. Phản ứng có thể xảy ra trùng hợp với thời điểm tiêm chủng và đôi khi có thể bị cho là do tiêm chủng vắc xin. Lịch tiêm chủng cho trẻ em thường bắt đầu rất sớm. Giai đoạn này trẻ rất dễ bị nhiễm trùng hay các bệnh bẩm sinh hoặc có các dấu hiệu thần kinh kể cả tử vong vì thế rất dễ bị quy do tiêm chủng.

2. Tác dụng phụ khi tiêm phòng cho trẻ sơ sinh

Bị đau tạm thời

Cảm giác sợ hãi hoặc “ám ảnh về kim tiêm” là một tác dụng phụ thường thấy khi cho trẻ tiêm vắc-xin. Khoảng 1 trong 10 trẻ không chịu tiêm chủng hoặc tiêm thuốc nào khác vì sợ đau như những mũi tiêm trước đó. Nếu các bé cảm thấy lo lắng, sợ hãi thì các mẹ nên giữ bình tĩnh cho bé, an ủi và làm phân tâm bé. Các mẹ có thể nói trước với bác sĩ điều này hoặc học hỏi kinh nghiệm cho trẻ nhỏ đi tiêm không sợ hãi của các mẹ khác để có cách giúp bé nhà mình tiêm dễ dàng hơn.

Các phản ứng phụ sau khi tiêm phòng vacxin cho trẻ sơ sinh thường gặp nhất phần 2

Đau, sưng tấy hoặc đỏ ửng ở chỗ tiêm

Nhiều bé có thể có phản ứng ngay sau khi tiêm. Đó có thể là hiện tượng sưng tấy, đau, đỏ ửng hoặc tím ở vùng da xung quanh mũi tiêm. Lấy một miếng vải lạnh chườm xung quanh có thể giúp loại bỏ sự khó chịu đó cho bé. Chú ý phải lấy miếng vải thật sạch, nếu không vệ sinh có thể gây nhiễm trùng cho bé.

Triệu chứng giống như cúm

Sau khi tiêm vắc-xin, các bé có thể xuất hiện những tác dụng phụ có triệu chứng gần như cúm, ví dụ:

Vắc-xin hoạt động giống như một sự lây nhiễm nên đôi khi chúng gây ra tác dụng phụ bao gồm những triệu chứng giống như cúm. Nhưng sự lây nhiễm này không gây bệnh mà nó có tác dụng luyện tập cho cơ thể phát triển những phản ứng đúng.

Nếu hiện tượng cúm thực sự bị nhiễm vào người đã tiêm vắc-xin, cơ thể lúc này có khả năng nhận biết được nó và chống lại để loại bỏ yếu tố gây bệnh dễ dàng hơn.

3. Những tác dụng phụ khi tiêm vắc-xin cụ thể

Tác dụng phụ khi tiêm vắc-xin viêm gan B

Vắc-xin viêm gan B là loại vắc- xin rất an toàn. Hầu hết các bé tiêm đều không gặp vấn đề gì với mũi tiêm này. Vắc-xin viêm gan B chứa thành phần không lây nhiễm và có thể giúp bé không bị nhiễm viêm gan B. Một số tác dụng phụ nhẹ có khả năng gặp phải đã được phản ánh lại là:

Tác dụng phụ khi tiêm vắc-xin bại liệt (OPV)

Một số bé tiêm vắc-xin bại liệt có thể bị đau ở chỗ tiêm. Ngày nay, loại vắc-xin này thường không gặp bất cứ vấn đề nghiêm trọng nào và phần lớn những người tiêm nó cũng không bị tác dụng phụ nào. Tuy nhiên, nó vẫn là một loại vắc-xin nên có khả năng gây tác dụng phụ nghiêm trọng tuy nhiên tỷ lệ xảy ra tình trạng này là vô cùng nhỏ.

Tác dụng phụ khi tiêm vắc-xin Quinvaxem 5 in 1

Một số trẻ vẫn có tác dụng phụ như:

Tác dụng phụ khi tiêm vắc-xin MMRV

Vắc-xin MMRV có khả năng gây ra những vấn đề như dị ứng nghiêm trọng. Khả năng nó gây nguy hiểm là vô cùng hiếm. Việc tiêm vắc-xin MMRV sẽ an toàn hơn là để nhiễm các bệnh như sởi, quai bị, rubella hoặc thủy đậu. Phần lớn trẻ em tiêm vắc xin MMRV không gặp bắt kỳ vấn đề gì.

Tác dụng phụ nhẹ:

Tác dụng phụ vừa phải:

Tác dụng phụ nghiêm trọng (rất hiếm xảy ra):

Các phản ứng phụ sau khi tiêm phòng vacxin cho trẻ sơ sinh thường gặp nhất phần 3

Tác dụng phụ khi tiêm vắc-xin DTaP

Tác dụng phụ nhẹ thường thấy

Những tác dụng phụ nhẹ khác bao gồm:

Tác dụng phụ vừa phải (không phổ biến lắm):

Tác dụng phụ nghiêm trọng (rất hiếm khi xảy ra):

Tác dụng phụ khi tiêm vắc-xin thương hàn

Vắc-xin thương hàn rất hiếm khi gây hại nhưng cũng có khả năng gây ra tình trạng nghiêm trọng như dị ứng. Những tác dụng phụ nguy hiểm khác do vắc-xin thương hàn cũng không mấy khi xảy ra.

Có hai loại vắc-xin thương hàn nhưng đều chỉ gây ra những tác dụng phụ nhẹ:

Tác dụng phụ khi tiêm vắc-xin phòng chống Hib

Thông thường, vắc-xin phòng chống Hib không gây nên tác dụng phụ nào nghiêm trọng, nếu có cũng chỉ rất hiếm. Phần lớn những bé tiêm vắc-xin phòng chống Hib không gặp bất cứ vấn đề nào, nếu có cũng chỉ là những tác dụng rất nhẹ:

Tác dụng phụ khi tiêm vắc-xin phòng chống Rota

Với vắc-xin Rota, rất hiếm có khả năng gây ra những tác dụng phụ nguy hiểm mà thường là những tác dụng phụ rất nhẹ và nhanh biến mất. Phần lớn những bé tiêm vắc-xin phòng virut Rota không xảy ra phản ứng phụ nào nhưng cũng có một vài trường hợp lại mẫn cảm với loại vắc-xin này.

Tác dụng phụ nhẹ thường thấy:

4. Cách xử lý tác dụng phụ khi tiêm phòng cho trẻ

Khi bé bị sưng đỏ

Một số trẻ do cơ địa nhạy cảm quá mức khiến xuất hiện tại vị trí mới tiêm xong da sưng đỏ kéo dài và nổi cục cứng. Tình trạng này có thể kéo dài từ 6-8 tiếng. Khi con gặp hiện tượng này, bạn không cần phải lo lắng.

Bạn cần chườm lạnh cho bé để mau chóng giảm đau. Sau 24 giờ tiếp theo, bạn có thể chườm nóng để vết sưng tấy mau biến mất, giúp da dễ trao đổi với môi trường bên ngoài và nhanh chóng phục hồi.

Một số người truyền tai nhau xát chanh hoặc đắp một lát khoai tây mỏng vào chỗ tiêm nhằm mục đích giảm đau, sưng tấy cho trẻ. Tuy nhiên, bạn cần cẩn trọng vì làn da của trẻ vô cùng nhạy cảm, làm như vậy có thể gây tăng nguy cơ nhiễm khuẩn cho vết tiêm. Với trường hợp trẻ bị sưng to, xuất hiện hạch sưng kéo dài nhiều tuần thì bạn nên sớm đưa trẻ đến cơ sở y tế.

Các phản ứng phụ sau khi tiêm phòng vacxin cho trẻ sơ sinh thường gặp nhất phần 4

Khi bé sốt nhẹ

Với trường hợp trẻ sốt nhẹ trên 38-38,5 độ C thì bạn cần thực hiện các thao tác như sau:

Khi bé sốt cao hơn 40 độ

Nếu bé sốt cao trong vòng 24 tiếng thì mẹ cần cho trẻ uống ngay thuốc hạ sốt. Phần lớn các hiện tượng sốt như vậy là lành tính cho thấy cơ thể của trẻ đang phản ứng và thích nghi với thuốc tiêm chủng.

Một số trường hợp trẻ sốt cao có dấu hiệu co giật có liên quan đến cơ địa thể chất ở từng trẻ, bố mẹ cần bình tĩnh để có xử lý đúng mức. Nếu bạn cảm thấy không chắc chắn thì cần đưa con đến cơ sở y tế để bác sĩ chuyên khoa theo dõi.

Khi bé quấy khóc, bồn chồn

Sau khi được y bác sĩ tiêm xong, mẹ nên để trẻ ở lại cơ sở y tế từ 15-30 phút để trẻ có thời gian nghỉ ngơi, đồng thời theo dõi sớm các biểu hiện của trẻ. Nếu trẻ chỉ có biểu hiện quấy khóc, bồn chồn không yên thì tiếp tục theo dõi sau 12 giờ sau tiêm chủng, vì đây là dấu hiệu bình thường.

Trường hợp trẻ có biểu hiện quấy khóc liên tục hơn 3 tiếng đồng hồ, trong vòng 2 ngày sau khi tiêm chủng, trẻ vẫn có thể có biểu hiện quấy khóc, tuy rằng hiện tượng này chỉ chiếm khoảng 10%. Với trường hợp này, gia đình cần theo dõi, chú ý đến khả năng ăn uống của bé có bị giảm sút hay không, ở mức độ nào. Các hoạt động vui chơi có vì hiện tượng quấy khóc mà giảm đi không.

Nếu bé quấy khóc liên tục, không ngủ, cơ thể mệt mỏi, da khô vì mất nước thì cần đưa bé đến bệnh viện để cấp cứu.

Da của trẻ bị mẩn ngứa kéo dài

Nguyên nhân của hiện tượng này là trong một số loại vắc xin có chứa chất neomycin và polymicin gây kích thích mẩn ngứa cho trẻ. Với những trường hợp thông thường, bác sĩ sẽ theo dõi tích cực hoặc có thể kê thuốc kháng sinh điều trị. Tuy nhiên, việc sử dụng kháng sinh cần hết sức thận trọng đối với trẻ có tiền sử da nhạy cảm.

Hy vọng với các phản ứng phụ sau khi tiêm phòng ở trẻ sơ sinh trên đây sẽ phần nào giúp các bậc phụ huynh có thêm nhiều thông tin hữu ích, giúp chăm sóc bé yêu một cách hoàn hảo tránh được những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra. Chúc các bé luôn khỏe mạnh, phát triển toàn diện cân đối mỗi ngày và hãy luôn đồng hành cùng gonhub.com để cập nhật thêm nhiều thông tin thú vị nhé.

Mẹ - Bé - Tags: